Çimen ve Bahçe
Organik Toprak Karışımı Hazırlama Tarifi
Kısa cevap: Genel amaçlı bir organik toprak karışımı için 2 ölçek turba (ya da hindistan cevizi lifi), 1 ölçek olgun kompost ve 1 ölçek perlit yeterlidir. Bileşenleri kuru kuru karıştırın, sonra nemlendirin. Saksı ve fide için bu oran neredeyse her bitkide çalışır. Bahçe toprağını doğrudan saksıya koymayın; sıkışır ve kök çürümesi yapar.
Neden hazır toprak yerine kendi karışımınız?
- Ne kullandığınızı bilirsiniz. İçeriği siz belirlersiniz.
- Daha ekonomik. Büyük çuval bileşenler, küçük torba hazır topraktan hesaplıdır.
- Bitkiye göre ayarlanabilir. Sukulente kumlu, fideye ince yapılı karışım hazırlarsınız.
- Kompostunuz varsa döngüyü kapatırsınız. Mutfak atığı toprağa döner.
Bileşenleri tanıyın
Her karışımın üç işi vardır: su tutmak, hava vermek, besin sağlamak. Bileşenleri bu üç göreve göre seçin.
1. Su tutucu taban (hacmin %40-60'ı)
- Torf (turba): Hafif, çok su tutar, asidik. En yaygın taban.
- Hindistan cevizi lifi (koko torf): Turbaya alternatif. pH'ı nötre yakın. Sıkıştırılmış briket halinde satılır, suda açılır.
- Yaprak çürüğü: Bedava seçenek. Sonbahar yapraklarının bir yıl bekletilmiş hali.
2. Havalandırıcı (hacmin %20-30'u)
- Perlit: Beyaz, hafif volkanik tanecikler. Drenaj açar, su tutmaz.
- Vermikülit: Hem havalandırır hem su tutar. Fide karışımlarında iyidir.
- İri dere kumu: Ağırlaştırır ama ucuzdur. İnce kum kullanmayın, çimento gibi sıkışır.
- Pomza: Perlite benzer, daha ağır ve dayanıklı.
3. Besin kaynağı (hacmin %20-30'u)
- Olgun kompost: Koyu renkli, orman toprağı kokan, elenmiş olmalı.
- Solucan gübresi: Az miktarda çok iş yapar. %10-15 yeterli.
- Yanmış hayvan gübresi: Kesinlikle taze olmasın. Taze gübre kökleri yakar.
Temel tarif: genel amaçlı karışım
Ölçek olarak bir kova ya da saksı kullanın. Önemli olan oran.
- 2 ölçek turba veya koko torf.
- 1 ölçek elenmiş kompost.
- 1 ölçek perlit.
- Her 10 litre karışıma 1 avuç kaya unu veya öğütülmüş yumurta kabuğu (kalsiyum için).
- Turba kullandıysanız her 10 litreye 1 tatlı kaşığı tarım kireci ekleyin. pH'ı dengeler.
Karıştırma sırası: kuru bileşenleri geniş bir leğende ya da branda üzerinde harmanlayın. Sonra su serpip elle karıştırın. Doğru nem şu testi geçer: bir tutam sıkın, top olsun ama parmaklarınızdan su damlamasın.
Bitkiye göre varyasyonlar
| Kullanım | Turba/Koko | Kompost | Havalandırıcı | Ek |
|---|
| Fide/tohum | 3 | 1 (ince elenmiş) | 1 vermikülit | Ek gübre yok |
| Sebze saksısı | 2 | 1,5 | 1 perlit | Solucan gübresi 1 avuç |
| Sukulent/kaktüs | 1 | 0,5 | 2 pomza veya iri kum | Yok |
| Saksı çiçeği | 2 | 1 | 1 perlit | Kaya unu |
| Yükseltilmiş yatak | 1 | 1 | 1 | +1 ölçek bahçe toprağı |
Yükseltilmiş yatakta bahçe toprağı eklemek mantıklıdır; hacim büyür, maliyet düşer. Saksıda ise toprak eklemeyin.
Adım adım uygulama
- Alan hazırlayın. Balkonda çalışıyorsanız yere büyük bir naylon serin. Turba tozu her yere dağılır, maske takın.
- Koko torfu şişirin. Briketi ılık suya koyun, 20-30 dakika bekleyin, elinizle ufalayın.
- Kompostu eleyin. 1 cm gözlü elek yeter. Kaba parçaları malç olarak kullanın.
- Kuru harmanlayın. Renk tek düze olana kadar çevirin.
- Nemlendirin. Azar azar su ekleyin. Bir kerede çok su dökmeyin.
- 1-2 gün dinlendirin. Nem eşitlenir, kireç etki eder.
- Saksıya doldurun. Bastırmayın. Hafifçe yerleştirin, sulama boşluğu için üstte 2 cm bırakın.
Sık yapılan hatalar
- Bahçe toprağını saksıya koymak. Sulandıkça taşlaşır, kök hava alamaz. Bahçede toprağı hazırlamak ayrı bir konudur, saksı ise başka kurallara tabidir.
- Taze gübre eklemek. Amonyak açığa çıkar, fideler solar.
- Perliti atlamak. Drenaj olmadan her sulama kök çürümesi riskidir.
- Saksı dibine çakıl döşemek. Faydası yok, hatta su tabakasını yükseltir. Sadece delik açık olsun.
- Fideye gübreli karışım vermek. Tohum kendi besinini taşır. İlk iki hafta gübre istemez.
- Aşırı sıkıştırmak. Karışımın kabarık kalması gerekir.
Saklama ve yenileme
- Artan karışımı ağzı gevşek