Çimen ve Bahçe
Taş Bahçesi Kurma: Materyal ve Teknik
Kısa cevap: Taş bahçesi, iri kayalar, çakıl ve az su isteyen bitkilerin bir arada kullanıldığı, drenajı yüksek bir bahçe tipidir. Kurulumun sırrı üç şeyde: iyi drenaj, doğru taş yerleşimi ve kuraklığa dayanıklı bitki seçimi. Bir kez doğru kurulduğunda yılda birkaç kez yabancı ot temizliği dışında neredeyse bakım istemez.
Taş Bahçesi Neden Tercih Edilir?
- Su tüketimi düşük. Çakıl örtüsü topraktaki nemi tutar, buharlaşmayı azaltır.
- Bakım az. Çim biçme yok, sık gübreleme yok, çoğu bitkide budama minimal.
- Eğimli alanlarda işe yarar. Su tutmayan yamaçlarda çim tutunmaz ama taş bahçesi mükemmel çalışır.
- Dört sezon görünüm. Bitkiler kışın geri çekilse bile taşlar ve formlar ayakta kalır.
- Kötü toprağa çözüm. Taşlı, kumlu, verimsiz toprağı iyileştirmek yerine avantaja çevirirsiniz.
Doğru Yeri Seçmek
Taş bahçe tasarımı için ilk karar konumdur. Şu kriterlere bakın:
- Güneş: Günde en az 5-6 saat direkt güneş alan yerler ideal. Alp bitkileri ve sukkulentler gölgede sulanır gibi görünüp çürür.
- Drenaj: Yağmurdan sonra su birikiyorsa orası uygun değil. Test için 30 cm derinliğinde çukur açıp su doldurun; 2-3 saatte çekmiyorsa drenaj yapmanız gerekir.
- Eğim: Hafif eğimli alanlar hem doğal görünür hem su akışını kolaylaştırır. Düz alanda yapay bir tümsek oluşturabilirsiniz.
- Ağaç dibi: Büyük ağaçların altını tercih etmeyin. Kök rekabeti ve dökülen yapraklar sorun yaratır.
Bahçenizin hangi köşesinin ne kadar ışık aldığını bilmiyorsanız, güneşe göre bölgelendirme mantığını bir gün boyunca gözlem yaparak çıkarın. Not tutmak sonradan bitki seçiminde çok işinizi kolaylaştırır.
Katman Katman Kurulum
Aşağıdan yukarıya doğru şu sıra ile ilerleyin:
- Alanı temizleyin. Çim, kök ve çok yıllık yabancı otları kökünden çıkarın. Ayrık otu bırakılırsa çakılın arasından geri gelir.
- Drenaj tabanı: 15-20 cm kalınlığında iri moloz, kırma taş veya tuğla kırığı serin.
- Ayırıcı katman: Geotekstil kumaş veya ince bir kum tabakası, üstteki toprağın alta inip drenajı tıkamasını engeller.
- Yetiştirme harcı: Kaba kum veya perlit ağırlıklı bir karışım hazırlayın. Pratik oran: 2 kısım kum/çakıl, 1 kısım bahçe toprağı, 1 kısım kompost. Zengin toprak istemez; besin fazlası bitkileri gevşek büyütür.
- Kayaların yerleşimi: Büyük taşları önce yerleştirin. Her taşı hacminin üçte biri kadar toprağa gömün. Yüzeyde duran taş "atılmış" görünür, gömülen taş "oradan çıkmış" görünür.
- Bitkiler: Kayalar sabitlendikten sonra aralara dikin.
- Malç: En üste 3-5 cm çakıl veya mıcır. Bitki boğazlarının çakıl altında kalmamasına dikkat edin.
Materyal Seçimi
| Malzeme | Kullanım | Not |
|---|
| İri kaya (30-80 cm) | Ana odak, iskelet | 3, 5 gibi tek sayıda gruplayın |
| Orta boy taş | Geçiş, basamak | Ana kayalarla aynı tür olsun |
| Mıcır / kırma taş | Yüzey malçı | Keskin köşeli, ot bastırır |
| Dere çakılı | Kuru dere yatağı efekti | Yuvarlak, yumuşak görünür |
| Kaba kum | Harç karışımı | İnce kum çamurlaşır, kullanmayın |
Tek bir taş türünde kalın. Kireç taşı, bazalt ve mermeri karıştırmak bahçeyi dağınık gösterir. Mümkünse yörenizde doğal bulunan taşı seçin; hem uyumlu durur hem taşıma maliyeti düşer.
Bitki Seçimi
Yeni başlıyorsanız kolay tutan türlerle işe girin:
- Yer örtücü: Sedum türleri, kaya koruğu, dağ nanesi, timyan.
- Yastık formlu: Aubrieta, alyssum, kaya çiçeği, çobanyastığı.
- Otsu görünüm: Süs çimenleri, festuca, lavanta.
- Dikey aksan: Cüce ardıç, yucca, cüce çam.
- Sukkulent: Sempervivum (taşkoruğu), agave — kışı sert geçen yerlerde dayanıklı çeşitleri seçin.
Kural: bitkileri olgun boyutlarına göre yerleştirin. Yeni dikimde alan seyrek görünse de birkaç sezonda dolar. Sık dikim, ilerde havalanma ve çürüme sorunu doğurur.
Yerleşim Fikirleri
- Kuru dere yatağı: Çakılla kıvrımlı bir hat çizin, kenarlara iri taş ve otsu bitki koyun. Yağmur suyunu da yönlendirir.
- Terasli yamaç: Eğimi taşlarla iki üç kademeye bölün, her kademeye farklı bitki grubu.
- Tek odak: Küçük alanda tek bir etkileyici kaya + çevresinde yer örtücü. Küçük bahçelerde en temiz sonuç.
- Kap taş bahçesi: Balkon ve teraslarda geniş, sığ bir kapla mini taş bahçesi kurulabilir. Drenaj deliği şart.
Bakım Takvimi
- İlkbahar: Kışın kayan çakılı düzeltin, ölü dalları alın, yabancı otları küçükken çek