Bitkileri Kesme ve Topraklama ile Çoğaltmak

Kısa cevap: Bitkileri kesme ile çoğaltma, sağlıklı bir bitkiden alınan bir dal parçasının kök salmasını sağlayarak yeni bir bitki elde etmektir. Topraklama ise dalı ana bitkiden ayırmadan köklendirme yöntemidir. İkisi de tohumdan daha hızlıdır ve yeni bitki ana bitkinin birebir kopyası olur. Temiz bir makas, gevşek bir karışım ve nemli bir ortam çoğu zaman yeterlidir.

Neden Kesme ve Topraklama?

• Hızlı: Çelik 2–6 haftada köklenir; tohum aylar alabilir.
• Bedava: Bir sardunyadan 10 sardunya çıkar.
• Aynısı: Beğendiğiniz çiçek rengi ve meyve tadı korunur.
• Yer dostu: Balkonda bile küçük saksılarla yapılabilir.

İşe Başlamadan Önce Gerekenler

• Keskin ve temiz bir budama makası veya maket bıçağı.
• Alkol veya sabunlu su (aletleri silmek için).
• Küçük saksılar ya da delikli plastik kaplar.
• Köklendirme karışımı: yarı yarıya perlit + torf. Kum + perlit de olur. Bahçe toprağı tek başına ağır kalır.
• Şeffaf poşet veya kesilmiş pet şişe (nem odası için).
• İsteğe bağlı: köklendirme hormonu (toz veya jel).

Karışım besleyici olmasın; havalı ve nemli olsun. Kök çıkmadan gübreye ihtiyaç yoktur.

Çelik Türleri ve Zamanlaması

1. Yumuşak (yeşil) çelik

İlkbahar–erken yaz. Taze, henüz odunlaşmamış sürgünler. En hızlı köklenen tür. Fesleğen, nane, sardunya, kadife çiçeği, begonya.

2. Yarı odunlu çelik

Yaz sonu. Dalın alt kısmı sertleşmiş, ucu yumuşak. Lavanta, biberiye, ortanca, gül, defne.

3. Odun çeliği

Sonbahar sonu–kış, yapraklar döküldükten sonra. Kalem kalınlığında, 20–25 cm dallar. İncir, asma, dut, frenk üzümü.

4. Yaprak çeliği

Etli yapraklı iç mekân bitkileri için. Sukulentler, afrika menekşesi, sansevieria. Yaprak veya yaprak parçası doğrudan neme oturtulur.

Çelik Alma: Adım Adım

1. Sabah erken saatte, bitki turgorluyken kesin.
2. Hastalıksız, çiçeksiz bir sürgün seçin. Çiçek varsa koparın.
3. 8–12 cm uzunluk yeterlidir. En az 2–3 boğum (yaprak çıkış noktası) olsun.
4. Alt kesimi bir boğumun hemen altından, düz veya hafif eğik yapın.
5. Alt yaprakları sıyırın. Üstte 2–4 yaprak kalsın. Büyük yaprakları yarıya kesin.
6. Hormon kullanacaksanız alt 1–2 cm’yi batırın, fazlasını silkeleyin.
7. Karışımı önce nemlendirin. Bir kalemle delik açın, çeliği yerleştirin, çevresini hafifçe bastırın.
8. Poşetle üstünü kapatın. Poşet yapraklara değmesin.

Odun çeliklerinde hormon şart değil; toprağa 2/3’ü gömülür, tek göz dışarıda kalır.

Suda Köklendirme

Yeni başlayanlar için en görsel yöntem. Bir bardak suya çeliği koyun, boğumlar suyun altında kalsın, yapraklar dışta.

• Suyu 2–3 günde bir değiştirin.
• Kökler 3–5 cm olunca toprağa alın.
• Su kökleri kırılgandır; geçişte 1 hafta nem odasında tutun.

Nane, sarmaşık, sardunya, pothos suda kolayca köklenir. Lavanta ve biberiye toprakta daha iyi sonuç verir.

Topraklama (Daldırma) Nedir?

Dal ana bitkiden beslenmeye devam ederken köklenir. Bu yüzden başarı oranı yüksektir ve yeni başlayan biri için affedicidir.

Basit topraklama

1. Toprağa yakın, esnek bir dal seçin.
2. Değeceği yeri gevşetin, 8–10 cm çukur açın.
3. Dalın alt kabuğunu bıçakla hafifçe çizin.
4. Dalı çukura yatırın, taş veya U şeklinde tel ile sabitleyin.
5. Üstünü toprakla kapatın, ucu dışarıda kalsın.
6. Nemli tutun. 4–10 hafta sonra hafifçe çekip kök kontrolü yapın.
7. Kök varsa dalı ana bitkiden ayırıp yerine dikin.

Ortanca, yasemin, böğürtlen, biberiye ve fılbahar için idealdir. Böğürtlende dalın ucunu toprağa gömmek (uç daldırma) daha da kolaydır.

Hava topraklaması

Kalın gövdeli iç mekân bitkilerinde (kauçuk, difenbahya) kullanılır. Gövdeye halka şeklinde sığ bir çizik atılır, nemli yosunla sarılır, streçle kapatılır. Kökler streçin içinden görülünce alt kısım kesilir.

Köklenme Sürecinde Bakım

Hafif bir direnç hissediyorsanız kök tutmuştur. Yeni